"Chứng thư điện tử" - Bước đột phá thúc đẩy giao dịch điện tử diễn ra toàn trình

(Mic.gov.vn) - 

Một trong những điểm quan trọng của Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi) là việc bổ sung và làm rõ các thuật ngữ: “Chữ ký điện tử”, “Chữ ký số”, “Dấu thời gian”, “Hợp đồng điện tử”, “Dữ liệu số”, “Dữ liệu chủ”, và “Môi trường điện tử”. Những khái niệm này sẽ tạo nền tảng pháp lý cho việc sử dụng rộng rãi các công nghệ mới trong giao dịch trực tuyến.

Đặc biệt, việc sửa đổi, bổ sung khái niệm “Chứng thư điện tử” được coi là một đột phá lớn. Thay đổi này giải quyết nhiều vướng mắc pháp lý hiện tại, nhằm đảm bảo tính hợp pháp và an toàn cho các giao dịch trực tuyến, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển đổi số toàn diện.

20240109-m01.jpg

Cổng dịch vụ công Bộ TT&TT (Ảnh minh họa)

Sự cần thiết phải sửa đổi, bổ sung khái niệm “Chứng thư điện tử”

Nghị quyết Đại hội 13 của Đảng đã coi đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia là nội dung quan trọng trong định hướng phát triển đất nước. Việc nhanh chóng thể chế hóa chủ trương này là yêu cầu cấp thiết. Chuyển đổi số là đưa hoạt động của người dân, doanh nghiệp và chính quyền lên môi trường số, một cách toàn dân và toàn diện. Khi tiến hành các hoạt động trên môi trường số, các tổ chức, cá nhân cũng cần thực hiện các giao dịch giống như trong môi trường thực.

Luật Giao dịch điện tử năm 2005 là văn bản gốc cho hoạt động giao dịch điện tử tại Việt Nam, qua 17 năm triển khai cũng đã phát huy được nhiều giá trị góp phần vào phát triển Chính phủ số, Kinh tế số và Xã hội số, tuy nhiên cũng đã bộc lộ nhiều điểm cần sửa đổi, bổ sung.

Luật Giao dịch điện tử năm 2023 sửa đổi, bổ sung được xây dựng dựa trên nguyên tắc và phương pháp tiếp cận như sau:

Thứ nhất, Luật giao dịch điện tử không hợp pháp hoá các giao dịch điện tử mà hợp pháp hoá các thành tố số để tạo lên các loại giao dịch điện tử. Các giao dịch trong môi trường thực dựa trên các thành tố cơ bản như giấy tờ, chữ ký, con dấu, căn cước công dân,... thì khi lên môi trường số cũng phải có những thành tố số tương tự như vậy. Luật sửa đổi không qui định cụ thể về các giao dịch điện tử của các ngành, các lĩnh vực, công việc này sẽ là của các bộ ngành. Trong môi trường thực quy định về văn bản thì lên mạng là thông điệp dữ liệu; môi trường thực quy định về chữ ký, con dấu thì lên mạng là chữ ký điện tử kèm theo dịch vụ xác nhận; môi trường thực có căn cước công dân thì lên mạng là danh tính điện tử; môi trường thực có các loại chứng nhận, chứng chỉ thì lên mạng có chứng thư điện tử; môi trường thực là siêu thị, chợ, sàn giao dịch thì lên mạng là hệ thống thông tin, nền tảng số. 

Thứ hai, thực sao thì số vậy. Ai quản lý cái gì trong môi trường thực thì phải lên mạng quản lý cái đó. Luật Giao dịch điện tử không làm thay đổi về trách nhiệm quản lý của các bộ, các ngành trong các lĩnh vực của mình trên môi trường mạng. Các bộ, ngành thực hiện quản lý nhà nước về giao dịch trên môi trường thực ra sao thì lên môi trường số vẫn sẽ chịu trách nhiệm quản lý như vậy.

Thứ ba, bên cạnh việc đưa ra các thành tố cơ bản, luật cũng đưa ra quy định chi tiết về các dịch vụ tin cậy, tức là xác thực các thành tố số cơ bản, thí dụ như việc tạo ra và xác thực chữ ký số. Dịch vụ này làm cho các giao dịch điện tử được đảm bảo an toàn, nó xác thực mối liên kết thực và số.

Bước đột phá lớn để thúc đẩy giao dịch điện tử diễn ra toàn trình

Bài toán lớn nhất trong việc thúc đẩy giao dịch điện tử toàn trình chính là việc kết quả cuối cùng vẫn cấp văn bản giấy. Hiện nay, mới chỉ có quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số. Việc đưa ra khái niệm “Chứng thư điện tử” trong Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi) và đảm bảo giá trị pháp lý cho hình thức này là một bước đột phá lớn để thúc đẩy các hoạt động giao dịch điện tử trong các ngành, lĩnh vực và xã hội diễn ra toàn trình, toàn bộ từ đầu đến cuối bằng phương tiện điện tử.

Năm 2017, Liên hợp quốc đã xây dựng và ban hành Luật mẫu mới bên cạnh Luật mẫu năm 1996, trong đó bổ sung quy định về dạng điện tử của các giấy tờ có giá, giấy tờ có thể chuyển nhượng trong giao dịch điện tử. Đây là cơ sở tham chiếu để bổ sung quy định về chứng thư điện tử trong dự thảo Luật Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi). Nhiều quốc gia sửa đổi Luật Luật Giao dịch điện tử cũng cập nhật nội dung này trong luật mới.

Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi) quy định: Chứng thư điện tử là giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận, văn bản chấp thuận khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền phát hành dưới dạng dư liệu điện tử.

 

 

Doãn Mạnh

Từ khóa: Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi)

ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT( 0)