Trên thực tế có tình trạng phóng viên gửi câu hỏi bằng văn bản đúng quy trình nhưng người có trách nhiệm vẫn không trả lời.

Sáng 17-9, UBND TP.HCM đã tổ chức Hội nghị triển khai Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí trên địa bàn TP. Trao đổi với báo chí sau hội nghị, Phó Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông (TT&TT) TP Võ Văn Long cho hay: Quy chế này, với những điểm mới, đã khắc phục được các hạn chế so với quy chế trước đây. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để các cơ quan báo chí lấy thông tin từ các cơ quan hành chính nhà nước một cách chính thống. Qua đó, thông tin một cách kịp thời đến bạn đọc, nhân dân TP. Việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời và thường xuyên như thế sẽ giúp báo chí tạo thêm niềm tin đối với bạn đọc.

. Phóng viên: Một điểm mới quan trọng của quy chế là quy định chế tài đối với các tổ chức, cá nhân không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các quy định trong quy chế này; trong đó có khả năng bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vậy vi phạm đến mức nào sẽ bị xử lý hình sự, thưa ông?

+ Ông Võ Văn Long: Dĩ nhiên là khi có vi phạm cụ thể đến mức bị xử lý hình sự theo quy định thì các cơ quan mới vào cuộc. Tức là nếu ai đó từ chối thông tin cho báo chí hoặc báo chí (phóng viên) thông tin sai dẫn đến thiệt hại nặng nề đến mức vi phạm hình sự thì sẽ bị xử lý.

Phó Giám đốc Sở TT&TT TP.HCM Võ Văn Long trả lời báo chí tại Hội nghị triển khai Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí trên địa bàn TP.HCM sáng 17-9. Ảnh: MC

. Để xử lý hình sự được thì phải chứng minh hậu quả của hành vi. Tuy nhiên, việc không cung cấp thông tin cho báo chí thì hơi khó chứng minh được hậu quả. Vậy quy định này liệu có khả thi?

+ Quy chế này được xây dựng từ việc vận dụng các quy định trong quy chế mới của Chính phủ. Khi quy định như thế, Chính phủ đã tính toán và có sự thống nhất với các bộ, ngành liên quan. Hành vi xảy ra trên thực tế rất đa dạng, phong phú. Lúc này có thể ta chưa hình dung một cách cụ thể những hành vi sai phạm thế nào đến mức nghiêm trọng có thể xử hình sự nhưng nếu xảy ra mà không có quy định để xử lý lại là thiếu sót. Theo tôi, việc thông tin sai lệch hoặc không cung cấp thông tin gây hậu quả rất nghiêm trọng là có thể xảy ra trên thực tế và khi đó phải xem xét xử lý hình sự.

. Quy chế minh định rất rõ là cá nhân của cơ quan hành chính nhà nước vẫn được cung cấp thông tin cho báo chí nhưng không được nhân danh cơ quan để phát ngôn. Tuy nhiên, nhiều cá nhân khi cung cấp thông tin cho báo chí lại phải xin phép người đứng đầu cơ quan. Vậy phải hiểu đúng quy định này thế nào?

+ Đúng là trên thực tế có tình trạng này. Người ta biết có thể cung cấp thông tin cho báo chí với tư cách cá nhân với chức trách, chuyên môn của mình nhưng thường hay ngại báo chí. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý là trong quy chế nói họ có quyền (và đây là quyền công dân của họ) nhưng không nói đây là nghĩa vụ. Tức là cá nhân đó có quyền cung cấp thông tin cho báo chí chứ không bắt buộc phải cung cấp.

. Một trường hợp khác mà báo chí cũng hay gặp là khi gửi các văn bản (có cả câu hỏi) đề nghị cơ quan hành chính thông tin chính thức thì họ để “chìm xuồng” luôn. Có thể xem đây là hành vi vi phạm phải bị xử lý hay không?

+ Khi gặp những trường hợp này, cơ quan báo chí có thể thông tin đến Sở TT&TT, chúng tôi sẽ tiếp nhận xử lý. Đối với các cơ quan báo chí trên địa bàn TP, nếu thấy cơ quan hành chính nào không cung cấp thông tin đúng quy định thì cũng báo lại Sở TT&TT. Chúng tôi sẽ tiếp nhận và báo cáo lại UBND TP để có hướng giải quyết cụ thể.

. Xin cảm ơn ông.

“Đừng ngại báo chí”

Các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn TP cần triển khai thực hiện quy chế này hết sức có trách nhiệm, trên tinh thần xem việc cung cấp thông tin cho báo chí là rất cần thiết trong hoạt động của mình. Đừng ngại với báo chí, vì tâm lý anh em xem ra còn nặng nề trong việc này. Cần thực hiện quy chế này ngay chứ không nên ban hành thêm các quy chế riêng của từng cơ quan vì quy chế của TP đã khá rõ rồi, ban hành thêm quy chế của từng cơ quan sẽ gây tốn kém không cần thiết.

Sở TT&TT cũng cần phối hợp với các bộ, ngành trung ương để tổ chức tập huấn kỹ năng phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí cho những người phát ngôn. Đồng thời, ổn định nhanh nhân sự phát ngôn của tất cả cơ quan; lên danh sách cụ thể với đầy đủ tên họ, số điện thoại, email và cung cấp cho các cơ quan báo chí trên địa bàn TP để khi báo chí cần thì tìm đến đúng địa chỉ.

Ông VÕ VĂN LUẬN,Chánh Văn phòng UBND TP.HCM
(Trích phát biểu tại hội nghị)

MINH CƯỜNG